Tag Archives: Rusya

Enerji bağımlılığını yenmek anlamındaki hamleler

Enerji sektörü çok önemli bir hale geldiği günümüzde, enerji anlamında elde bulunan kaynakların son derece düzgün ve bilinçli bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Özellikle eldeki enerji kaynaklarının tükenmeye yüz tuttuğu görülürse, enerji kullanımının ne denli önemli bir olgu olduğu ve enerji tüketimi anlamında ne denli dikkatli davranılması gerektiği ortaya konuluyor.

Ülkemizde de durum bundan farklı değildir. Ülkemizde de eldeki enerji kaynaklarını verimli kullanmak anlamında sorun yaşadığımız için, enerji bağımlılığı olgusu gelişmeye yüz tutmuştur. Enerji bağımlılığı konusunda kastımız; enerjide dışa bağımlı olmaktır. Evet, ülkemiz maalesef eldeki enerji kaynaklarını bilinçli bir şekilde tüketemediğinden, dış ülkelere bağımlı bir hale gelmiştir.

Bahsettiğimiz bu sorunun çözümü ise; yenilenebilir enerji kaynakları ve bunların verimli kullanılmasıdır. Yenilenebilir enerji kaynakları kullanımı konusunda çeşitli kanuni düzenlemeler de getirilmiştir. Amaç; ülkemizde insanların enerji verimliliği anlamında bilinçlenmesini sağlamak, yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yöneltmektir.

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üretiminde Uygulanacak Usul ve Esaslar Uygulama Esasları

 

Madde 6 – (Değişik: 18/4/2007-5627/17 md.)

Bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretim ve ticaretinde, lisans sahibi tüzel kişiler aşağıdaki uygulama esaslarına tâbidirler:

  • Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler, bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten YEK Belgeli tesislerin işletmede on yılını tamamlamamış olanlarından, bu maddede belirlenen esaslara göre elektrik enerjisi satın alırlar.

  • Bu Kanun kapsamındaki uygulamalardan yararlanabilecek YEK Belgeli elektrik enerjisi miktarına ilişkin bilgiler her yıl EPDK tarafından yayınlanır. Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişilerin her biri, bir önceki takvim yılında sattıkları elektrik enerjisi miktarının ülkede sattıkları toplam elektrik enerjisi miktarına oranı kadar, YEK Belgeli elektrik enerjisinden satın alırlar.

  • Bu Kanun kapsamında satın alınacak elektrik enerjisi için uygulanacak fiyat; her yıl için, EPDK’nın belirlediği bir önceki yıla ait Türkiye ortalama elektrik toptan satış fiyatıdır. Ancak uygulanacak bu fiyat 5 Euro Cent/kWh karşılığı Türk Lirasından az, 5,5 Euro Cent/kWh karşılığı Türk Lirasından fazla olamaz. Ancak 5,5 Euro Cent/kWh sınırının üzerinde serbest piyasada satış imkânı bulan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisans sahibi tüzel kişiler bu imkândan yararlanırlar.

Enerji arz güvenliği

Enerji günümüzün en önemli ve geleceğe taşınması gereken olgularının başında gelmektedir. Bu anlamda yapılan her türlü çalışma enerjinin gelecek nesiller için kalabilmesi ve enerjinin verimli kullanım alanlarının oluşması üzerinedir. Bu olgu enerji verimliliği veya enerji tasarrufu olarak ta tanımlanabilir. Bireylerin enerjiyi doğru ve bilinçli kullanması, geleceğe dair sınırlı enerji kaynaklarının korunması ve sürdürülmesi anlamını taşımakla kalmaz, insanoğlunun yaşamını devam ettirmesinin de altın koşullarından birini oluşturur.

İçinde bulunduğumuz enerji anlamında tam anlamıyla kısır dönemde, neredeyse her türlü sanayinin, her çeşit üretim kolunun en önemli kaynağı olan enerji arz güvenliği meselesi yani enerji arz güvenliğinin tam ve doğru olarak sağlanması meselesidir. Aynı zamanda bu olgu ekonomik istikrar ve sürdürülebilir büyüme açısından çok kritik bir öneme sahiptir. Hangi tür olursa olsun bu sektörlerin rekabet gücünü artırabilmek için, kaliteli enerjinin, düşük maliyetle ve verimli kullanılabilmesi gerekmektedir. Enerji arz güvenliği olgusunun gerektiği gibi sağlanması zorunluluğunun ilk koşulu sektörde rekabeti öngören, gerekli düzenlemelerin mümkün olduğu kadar erken yapılması ve işleyen bir piyasa yapısının oluşturulma çalışmalarında bulunulmasıdır.

Enerji arz güvenliği anlamında ilerideki 25 yıl içerisinde dünyada mevcut olan enerji tüketiminin %50’nin üzerinde artacağı tahmin edilmektedir. Enerjinin bu anlamdaki durumu, sektörde rekabetçi bir piyasa oluşturulmasını zorunlu hale getirmektedir. Rekabetçi piyasa demek, aslında daha fazla verim anlamına da gelebilir. Bu anlamda enerjinin yine doğru ve bilinçli kullanımı son derece önemli ve stratejik bir rol oynar. Bu noktada çalışmalarını daha verimli sürdüren sektörel firmalar rekabette bir adım öne geçeceklerdir.

Enerji arz güvenliği olgusunu üretimin azalması, mevcut iklim veya siyasi durum gibi değişkenlerden etkilenmektedir. Ülkeler enerji kaynaklarının güvenliğini sağlamak için öncelikle ellerinde bulunan enerji rezervlerinin korunması, geliştirilmesi gibi çalışmalar gerçekleştirmelidirler. Bu enerji rezervlerinin yani elde bulunan enerji kaynaklarının verimli bir şekilde kullanılabilmesi için gerekli olan yatırımlar mutlaka gelecek düşünülerek gerçekleştirilmelidir. Bu noktada enerji kaynağına sahip ülkelerdeki siyasi atmosfer de kaynak talep eden ülke açısından çok çok önemli ve statejik bir olgudur.

Azerbaycan enerji hattı

Günümüzde, gerek ülke gerekse bireyler anlamında en önemli olguların başında enerji kaynaklarının doğru ve bilinçli kullanımı geliyor. Doğal enerji kaynakları yani yenilenebilir enerji kaynaklarının git gide azaldığı son yıllarda, bu anlamda atılacak her bilinçli adım belki de geleceği inşa etmek anlamını taşıyor.

Enerji bu denli önemli bir hale gelmişken, günümüzde bu anlamda üretici olan devletler için üretim, ekonomilerinin geleceği ile doğrudan ilişkilidir. Üretici devletler için enerji güvenliği konusunun temel noktası enerji kaynaklarının süreklilik arz edebilecek şekilde ihracatının ve ithalatının gerçekleştirilmesidir. Enerji kaynaklarının süreklilik arz edecek anlamda ihracatının ve ithalatının gerçekleşmesi için ise temel husus enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesidir. Aynı zamanda enerji kaynaklarından çıkan nakil hatlarının da ayrı bir öneme sahip olduğunu söylemeliyiz. Nakil hatları derken, alternatif olan nakil hatlarından bahsediyoruz. Alternatif nakil hatlarının mevcut olması enerji kaynaklarının farklı yollarla taşınmasını sağlayacaktır. Bu anlamda stratejik bir öneme sahip olan enerji nakil hatları ya da alternatif enerji nakil hatları bahsedeceğimiz bölge için de kritik bir rol oynar.

Azerbaycan enerji pazarı ya da Azerbaycan enerji sektörü, elinde bulundurduğu kaynaklar bakımından zengin bir yapıya sahiptir. Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra, enerji nakil hatları konusunda bir sorun ile karşı karşıya geldi. Bulunduğu konum itibariyle Azerbaycan’ın tüm enerji taşıma hatları Rusya üzerinden geçmektedir. Bu yüzden de, kendi enerji kaynaklarını işletmeyi amaçlayan Azerbaycan batı işletmelerinden stratejik bir yardım almak zorunda kalmıştır. Azerbaycan, yeni enerji nakil hatları anlamında Rusya konusunda sıkıntı yaşayabileceğini görüp, yeni yollar oluşturma gereksinimi içerisine girdi. Eğer böyle davranmaz ise Azerbaycan’ın Rusya anlamında bağımlı olma şekli devam edecekti. Bu durumun değişmesinin önemi yadsınamazdı. Bu sebeple Azerbaycan enerji konusunda radikal kararlar almak yoluna gitti.

Azerbaycan enerji pazarı, günümüzde de stratejik olarak hem kendi hem de batılı devletler nazarında önemini sürdürmektedir. Ellerinde bulundurdukları enerji, kaynaklarının fazlalığı ile Azerbaycan enerji pazarı ya da piyasası birçok ülke için halen cazibe merkezi halindedir. Bunu çok iyi kullanmayı başarabilmek ise tamamen ülkenin enerji stratejisi ile ilgilidir.